Metodyka sporządzania świadectw energetycznych

    Aby zrozumieć znaczenie wskaźników energii pierwotnej - EP i energii końcowej – EK, które są podstawowymi wynikami opracowania certyfikatu energetycznego, należy poznać sposób ich określania.

Obliczenie tych wskaźnikow odbywa się w oparciu o metodologię określoną w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej (Dz. U. Nr 201, poz. 1240).

     Zgodnie z tym dokumentem, jako wskaźnik energii pierwotnej – EP, określamy roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną (wytwarzana tylko z nieodnawialnych paliw np. węgiel, gaz, ropa naftowa) przeliczone na jednostkę powierzchni pomieszczeń o regulowanej temperaturze powietrza w budynku.
Wskaźnik ten w bardzo dużej mierze zależy od rodzaju nieodnawialnych źródeł energii wykorzystywanych w obiekcie. Dla przykładu wartość wskaźnika budynku, który jest ogrzewany przy pomocy grzejników elektrycznych może osiągnąć wartość prawie 3 razy wyższą niż budynek ogrzewany węglem kamiennym lub gazem ziemnym. Natomiast budynek posiadający kocioł na biomasę może posiadać wskaźnik na poziomie 4 razy niższym niż budynek ogrzewany węglem kamiennym lub gazem ziemnym. Tak, więc wartość EP nie obrazuje bezpośrednich kosztów jakie ponosi właściciel obiektu i nie należy w żaden sposób łączyć tych wartości.
Natomiast wskaźnikiem energii końcowej – EK, nazywa się zapotrzebowanie energii końcowej (całkowita energii potrzebnej do użytkowania budynku – niezależnie od źródła energii) przeliczoną na jednostkę powierzchni pomieszczeń o regulowanej temperaturze powietrza w budynku.  
Ten wskaźnik w przybliżony sposób pomaga zorientować się jakie koszty ponosi właściciel obiektu. Jednak należy pamiętać, że cena wytworzenia energii różni się w zależności od rodzaju źródła energii i np. jeśli cena węgla w przeliczeniu na jednostkę energii jest niższa, niż cena gazu czy energii elektrycznej to koszt utrzymania budynków o identycznym wskaźniku EK nie będzie taki sam.

 
Przy wyznaczaniu powyższych wskaźników uwzględniamy systemy:

- ogrzewania,
- przygotowania ciepłej wody użytkowej,
- chłodzenia,
- oświetlenia (w przypadku budynków przemysłowych)

 

    W praktyce każdy z nas użytkuje obiekt w inny sposób, za czym idzie większe lub mniejsze zużycie energii. Jednak, aby wyniki wielu obiektów można było ze sobą porównać, rozporządzenie narzuca standartowy model użytkowania. Na końcowy wynik wskaźnika EP ma wpływ szereg parametrów, lecz niektóre z nich wpływają w większym a niektóre w mniejszym stopniu.

    Na przykładzie typowego domu jednorodzinnego, spełniającego minimalne wymagania wg obowiązujących przepisów przedstawiłem poniżej zakres wahań wskaźnika EP przy najmniej i najbardziej korzystnej wartości rozpatrywanego parametru.

 Wahania wartości wskaźnika EP w zależności od parametru:

- lokalizacja w kraju: 20%
- wpływ izolacji przegród: 400%
- izolacyjność stolarki okiennej i drzwiowej: 33%
- sposób montażu stolarki okiennej: 27%
- rodzaj oszklenia: 3%
- usytuowanie budynku (teren otwarty/zabudowany): 1%
- czasowe działanie wentylacji mechanicznej: 14%
- zastosowanie rekuperatora: 22% 
- zastosowanie wymiennika gruntowego: 8%
- szczelność budynku (po próbie szczelności): 12%
- zastosowanie kolektora słonecznego do podgrzewania wody użytkowej: 9%
- wpływ konstrukcji szkieletowej drewnianej przegród: 4% wzrost
- rodzaj regulacji źródła ciepła: 24%
- usytuowanie źródła ciepła i izolacja przewodów inst. grzewczej: 12%
- usytuowanie zasobnika buforowego oraz jego parametry: 5%
- rodzaj źródła ciepła do ogrzewania: 350% (przy pompie ciepła)
                                                        80% (przy kotle tradycyjnym)
- rodzaj źródła ciepła do ogrzewania wody użytkowej: 102% (przy pompie ciepła)
                                                                                80% (przy źródle tradycyjnym)
- system rozprowadzania ciepłej wody: 7%
- rodzaj zasobnika ciepłej wody (bojlera): 34%
- rodzaj nośnika energii do ogrzewania budynku: 730%
- rodzaj nośnika energii do podgrzania wody użytkowej: 54%
- powierzchnia okien w stosunku do pow. ścian: 37%

    Poza przedstawionymi parametrami, ilość zużywanej przez budynek energii zależy także od kształtu budynku, ilości kondygnacji, usytuowania w terenie oraz lokalizacji okien względem stron świata, ale nie możliwym jest ujęcie wszystkich ewentualnych wariantów w powyższym zestawieniu.

 Największy wpływ na wartość EP ma: rodzaj nośnika energii, rodzaj źródła ciepła oraz izolacyjność przegród zewnętrznych a w następnej kolejności: system wentylacji, powierzchnia i izolacyjność okien i drzwi oraz zastosowanie urządzeń regulujących działanie systemu grzewczego.